Niet elke bedrijfsverzekering
is wettelijk verplicht in België

Welke verzekeringen uw onderneming verplicht moet afsluiten, hangt af van uw situatie: heeft u personeel, gebruikt u bedrijfsvoertuigen, oefent u een gereglementeerd beroep uit of bent u actief in een sector waarvoor specifieke verzekeringsplichten gelden?

Voor veel ondernemingen is het onderscheid tussen verplicht, contractueel vereist en sterk aanbevolen niet altijd duidelijk.

Daarom is het verstandig om niet te vertrekken vanuit een standaardlijst met verzekeringen, maar vanuit uw activiteiten, medewerkers en risico’s.

Welke verzekeringen zijn verplicht voor bedrijven in België?

Er bestaat geen universeel pakket verplichte bedrijfsverzekeringen dat voor iedere Belgische onderneming hetzelfde is.

Een KMO met personeel en bedrijfswagens heeft bijvoorbeeld andere wettelijke verplichtingen dan een zelfstandige zonder personeel. Voor bepaalde beroepen en activiteiten gelden bovendien specifieke verzekeringsplichten.

In de praktijk zijn er een aantal belangrijke situaties waarin ondernemingen met een verplichte verzekering te maken kunnen krijgen:

u stelt personeel tewerk;
uw onderneming gebruikt verzekeringsplichtige motorrijtuigen;
u oefent een beroep of activiteit uit waarvoor een beroepsaansprakelijkheidsverzekering verplicht is;
u bent actief in een sector waarvoor specifieke verzekeringsregels gelden.

Wilt u eerst het bredere overzicht bekijken? Lees dan meer over Verplichte verzekeringen voor ondernemingen.

Welke bedrijfsverzekeringen zijn wettelijk verplicht in België?

1. Arbeidsongevallenverzekering bij personeel

Heeft uw onderneming werknemers in dienst? Dan is de arbeidsongevallenverzekering een van de belangrijkste wettelijke verzekeringsverplichtingen.

In de Belgische privésector moet een werkgever werknemers vanaf de eerste werkdag verzekeren tegen arbeidsongevallen. Dat geldt niet alleen voor voltijdse medewerkers, maar ook voor deeltijdse, tijdelijke en occasionele tewerkstelling.

De verzekering heeft betrekking op arbeidsongevallen tijdens en door het werk en op ongevallen op de weg van en naar het werk.

Werft u voor het eerst personeel aan? Dan is dit dus een verzekeringsplicht die u vanaf de start van de tewerkstelling moet meenemen.

Meer hierover leest u bij Arbeidsongevallenverzekering voor bedrijven.

2. BA-verzekering voor bedrijfsvoertuigen

Beschikt uw onderneming over verzekeringsplichtige motorrijtuigen? Dan moet ook rekening worden gehouden met de wettelijke BA-verzekering voor motorrijtuigen.

De burgerlijke aansprakelijkheid moet verzekerd zijn voor motorrijtuigen die onder de wettelijke verzekeringsplicht vallen. Er bestaan uitzonderingen voor bepaalde voertuigen op basis van onder andere hun snelheid, gewicht en gebruik.

Voor ondernemingen met een wagenpark is de verplichte BA-dekking slechts één onderdeel van het verzekeringsvraagstuk. Afhankelijk van de voertuigen en het gebruik kunnen aanvullende waarborgen relevant zijn.

3. Beroepsaansprakelijkheid kan voor bepaalde beroepen verplicht zijn

Een algemene aansprakelijkheidsverzekering is niet automatisch wettelijk verplicht voor iedere onderneming.

Voor bepaalde beroepsactiviteiten geldt echter wél een wettelijke verzekeringsplicht voor beroepsaansprakelijkheid.

Dat is een belangrijk onderscheid. Of uw onderneming verplicht een beroepsaansprakelijkheidsverzekering moet hebben, hangt af van de activiteiten en de regelgeving die daarop van toepassing is.

Een duidelijk voorbeeld vinden we in de bouwsector, waar voor bepaalde professionele dienstverleners specifieke verplichtingen rond burgerlijke beroepsaansprakelijkheid bestaan.

Meer over de verschillende vormen van aansprakelijkheidsdekking leest u bij Aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven.

4. Voor bepaalde activiteiten gelden specifieke verzekeringsplichten

Naast de meer algemene situaties bestaan er in België verzekeringsverplichtingen die gekoppeld zijn aan specifieke beroepen of activiteiten.

De bouwsector is daar een goed voorbeeld van.

Voor bepaalde bouwactoren geldt een verplichte verzekering van de burgerlijke beroepsaansprakelijkheid. Daarnaast geldt voor bepaalde bouw- en renovatiewerken een verplichte verzekering van de tienjarige burgerlijke aansprakelijkheid.

Ook buiten de bouw kunnen specifieke wettelijke verzekeringsverplichtingen gelden.

Daarom is de vraag niet alleen:

“Welke verzekeringen zijn verplicht voor bedrijven?”

Maar vooral:

“Welke verzekeringsverplichtingen gelden specifiek voor ónze activiteiten?”

Verplicht door de wet of verplicht door een contract?

Hier ontstaat in de praktijk regelmatig verwarring.

Een verzekering kan namelijk noodzakelijk zijn zonder dat de Belgische wet ze algemeen verplicht stelt.

Een klant, verhuurder, opdrachtgever of andere contractpartij kan bijvoorbeeld eisen dat uw onderneming over een bepaalde verzekering beschikt voordat een overeenkomst wordt gesloten of een opdracht wordt uitgevoerd.

In dat geval spreken we over een contractuele verplichting en niet noodzakelijk over een wettelijke verzekeringsplicht.

Voor een onderneming is het onderscheid belangrijk: beide kunnen betekenen dat u een verzekering nodig heeft, maar de reden waarom verschilt.

Verplicht door de wet of verplicht door een contract?

Is een brandverzekering verplicht voor een onderneming?

Een brand- of patrimoniumverzekering is niet automatisch voor iedere Belgische onderneming wettelijk verplicht.

Dat betekent echter niet dat ze voor uw onderneming onbelangrijk is.

Gebouwen, machines, voorraad en andere bedrijfsmiddelen kunnen een aanzienlijke waarde vertegenwoordigen. Bovendien kan een verzekering contractueel vereist worden, bijvoorbeeld binnen een huur- of financieringsovereenkomst.

Dit illustreert precies waarom wettelijk verplicht en noodzakelijk voor uw onderneming twee verschillende vragen zijn.

Volstaan de wettelijk verplichte verzekeringen?

Niet noodzakelijk.

De wet bepaalt in bepaalde situaties welke verzekering u minimaal moet hebben. Dat betekent niet dat daarmee alle belangrijke bedrijfsrisico’s zijn afgedekt.

Een onderneming kan bijvoorbeeld ook geconfronteerd worden met:

schadeclaims van klanten of derden;
cyberincidenten en fraude;
schade aan gebouwen, machines of voorraad;
juridische geschillen;
onderbreking van bedrijfsactiviteiten.

Welke aanvullende bescherming relevant is, hangt af van uw onderneming.

Een breder overzicht vindt u bij Verzekeringen voor uw onderneming (interne link naar: Verzekeringen onderneming).

Hoe weet u welke verplichtingen voor uw bedrijf gelden?

Daarvoor moet u naar de concrete bedrijfscontext kijken.

Bij AlliA bekijken we onder andere welke activiteiten uw onderneming uitvoert, of u personeel tewerkstelt, welke bedrijfsmiddelen en voertuigen worden gebruikt en in welke sector u actief bent.

Daarna kan onderscheid worden gemaakt tussen wettelijke verplichtingen en verzekeringen die vanuit het risicoprofiel van de onderneming relevant zijn.

Dat is een belangrijk onderdeel van Risicoadvies voor bedrijven (interne link naar: Risicoadvies bedrijven).

Nieuwe activiteiten? Controleer opnieuw uw verzekeringsplichten

Een verzekeringsplicht die vandaag niet voor uw onderneming geldt, kan later wel relevant worden.

Denk aan een onderneming die:

voor het eerst personeel aanwerft;
bedrijfsvoertuigen aanschaft;
nieuwe activiteiten opstart;
een gereglementeerde activiteit begint uit te oefenen;
nieuwe contractuele verplichtingen aangaat.

Daarom is het verstandig om verzekeringsverplichtingen niet alleen bij de oprichting van een onderneming te controleren.

Wanneer uw activiteiten veranderen, moet ook opnieuw worden bekeken of er nieuwe wettelijke of contractuele verzekeringsvereisten ontstaan.

Wettelijk verplicht is het vertrekpunt, niet het eindpunt

De vraag welke bedrijfsverzekeringen wettelijk verplicht zijn, is belangrijk. Maar voor een onderneming is ze slechts een deel van het verhaal.

Bij AlliA kijken we daarom verder dan een checklist met verplichte verzekeringen. We brengen de activiteiten en risico’s van uw onderneming in kaart en bekijken vervolgens welke verzekeringen wettelijk vereist zijn én welke aanvullende bescherming past bij uw bedrijfscontext.

Zo ontstaat geen verzekeringsportefeuille die uitsluitend aan het wettelijke minimum voldoet, maar een structuur die aansluit bij de risico’s die uw onderneming daadwerkelijk loopt.

Niet elke bedrijfsverzekering is wettelijk verplicht in België